Αν τύχει ποτέ να
ανηφορίσετε προς τα Τουρκοβούνια, , θα δείτε ένα σύμπλεγμα εγκαταλελειμμένων
κτηρίων∙ σιωπηλούς μάρτυρες μιας άλλης εποχής. Είναι τα απομεινάρια της ΑΣΤΗΡ
ΛΑΤΟ Α.Ε., του παλιού λατομείου ασβεστοποιΐας που κάποτε έδινε ζωή στην περιοχή
των Ακτημόνων, στο Γαλάτσι, στο δυτικό άκρο του λόφου.
Από το 1949 ως το
1976, εκεί δούλεψαν εκατοντάδες εργάτες, άνθρωποι απλοί, που κάθε μέρα πάλευαν
με την πέτρα και τη σκόνη. Από τα σπλάχνα του αττικού εδάφους έβγαιναν τα υλικά
με τα οποία υψώθηκαν πολλές από τις πολυκατοικίες της Αθήνας — εκείνες που
στέκουν ακόμη, φέρνοντας μέσα τους το αποτύπωμα μιας ολόκληρης εποχής
ανοικοδόμησης.
Η καμινάδα του παλιού
ασβεστοκάμινου, χαρακτηρισμένη πια διατηρητέα, στέκει αγέρωχη στα είκοσι μέτρα
ύψος. Μια σιωπηλή φρουρός, να θυμίζει τα χρόνια της άνθησης, τότε που το
Γαλάτσι ανέπνεε μέσα στη βοή της παραγωγής και των εργατικών φωνών.
Σήμερα, όμως, η σιωπή
κυριαρχεί. Οι τοίχοι γκρεμίζονται σιγά-σιγά, η φύση ξαναπαίρνει πίσω ότι της
ανήκει, και το τοπίο μοιάζει να αιωρείται ανάμεσα στη φθορά και τη μνήμη. Οι
πληγές που άφησε το λατομείο στο λόφο είναι ακόμη ορατές, μα μέσα σε αυτή τη
μελαγχολία κρύβεται μια υπόσχεση.
Με τον πρόσφατο νόμο
5037/2023, η έκταση των 128 στρεμμάτων περνά στα χέρια του Δήμου Γαλατσίου, με
σκοπό να αναπλαστεί και να μετατραπεί σε χώρο πρασίνου. Ίσως, λοιπόν, εκεί που
κάποτε η γη τραυματίστηκε από την ανθρώπινη προσπάθεια, να ανθίσει ξανά κάτι
νέο — μια ανάσα ζωής, ένας φόρος τιμής στο παρελθόν και μια ελπίδα για το
μέλλον.
Γαβριήλ Μιχαλάτος
Πολιτισμολόγος
